Persvrijheid en prostitutie, in België en Turkije

Armeense genocide

Toen haast een jaar geleden de Kamer een resolutie goedkeurde waarin de Armeense genocide werd erkend, waren enkele parlementsleden van Turkse komaf daar niet mee gediend. Ze bleven ‘strategisch’ afwezig. Zoals voor vele Turken in Turkije is het voor vele allochtonen van Turkse komaf in België een feit dat er helemaal geen genocide heeft plaatsgevonden op de Armeniërs in 1915. Mahinur Özdemir – verkozen voor de Franstalige christendemocratische cdH – werd in mei vorig jaar door haar partij zelfs ontslagen omdat ze de Armeense genocide weigerde te erkennen.

Iets ervoor, op 30 april 2015, hield de Kamer één minuut stilte uit respect voor de slachtoffers van de Armeense genocide. Kamerlid Emir Kir van de Franstalige socialistische PS bleef toen opvallend afwezig. Kir is tevens burgemeester van de Brusselse gemeente Sint-Joost-ten-Node en is er erg populair. Voor hem is de Armeense genocide ‘een zaak waar hij niet wenst terug te komen’. Overigens weigert hij ook officieel het woord ‘genocide’ in de mond te nemen …

En hoewel het populaire N-VA-Kamerlid Zuhal Demir zich doorgaans niet uitlaat over Turkse materie, schreeuwde zij toch haar ongeloof uit over het gedrag van haar collega’s Kamerleden die de genocide-omerta in hun Turkse gemeenschap niet wilden doorbreken. Vlaams-Turkse parlementsleden als Meyrem Almaci (Groen), Veli Yüksel (CD&V) en Fatma Pehlivan (sp.a) stuurden immers allen hun kat naar de herdenking. Enkel Demir was van de partij.

Persvrijheid

Ongeveer één jaar later doet zich haast hetzelfde voor. De schandalige arrestatie van de Nederlandse-Turkse Ebru Umar deed de Vlaamse krantenkolommen en Twitter-tijdlijnen vollopen. Ook politici in Vlaanderen en Franstalig België roeren zich. Maar politici van Turkse afkomst blijven opnieuw stoïcijns doof. Alsof het debat over de Armeense genocide terug zou gevoerd worden. De krant Het Laatste Nieuws contacteerde tien zulke politici maar kwam van een kale kermis terug. ‘De doorgaangs praatgrage politici hadden gisteren een opvallend volle agenda; heel wat van hen lieten hun gsm links liggen.’

Ook hier wordt het koor van de Turkse stilzwijgendheid doorbroken door N-VA-Kamerlid Zuhal Demir. En nu ook door Meyrem Almaci, Kamerlid en partijvoorzitter van Groen. Die laatste heeft allicht duidelijk haar lesje geleerd: afkomst is niet van tel als het om fundamentele Westerse waarden gaat, persvrijheid is er daar één van. Zeker voor een land dat toch kandidaat-lid is van de EU.

Waarom die Belgisch-Turkse politici zich niet graag kritisch uitlaten over de politiek in het land waar hun (groot)ouders vandaan komen? Zuhal Demir – nooit op haar mondje gevallen – noemt haar collega’s indirect politieke prostituees. En laat het duidelijk zijn: zij wil zich niét ‘prostitueren voor stemmen. Ik moet nog in de spiegel kunnen kijken.’

Opvallend, eens Het Laatste Nieuws – de grootste krant van het land – ermee uitpakte dat enkel vanuit N-VA en Groen kritische stemmen opdoken over Erdogans inkorten van de persvrijheid en de arrestatie van Ebru Umar, vonden ook sociaaldemocratische en christendemocratische politici van Turkse komaf het nodig op Twitter hun kritische standpunten in de wereld te sturen, daartoe allicht aangestuurd vanuit de partijhoofdkwartieren van sp.a en CD&V.

Maar het kwaad was al geschied. Meer zelfs: een sp.a’er – Ahmet Koç – verdedigt Erdogan ronduit. En de Genkse CD&V-schepen Ali Caglar is zelfs van oordeel dat de persvrijheid er in Erdogan-Turkije enkel op vooruit is gegaan. Emir Kir weigert dan weer een uitspraak te doen. In De Morgen verklaarde hij: ‘Waarom belt u mij hierover? Ik ben Belg. In de Kamer ben ik niet bevoegd voor internationale relaties.’ En Fatma Pehlivan, die vorig jaar ook niet opdook bij de genocideherdenking? Die zwijgt in alle talen, inclusief haar thuistaal.

Loyauteit

Daarmee is duidelijk waar de loyauteit ligt van een deel van de Turkse Vlamingen, nochtans doorgaans veel beter geïntegreerd in Vlaanderen dan hun moslimbroeders met Marokkaanse roots. Een paar maanden terug stootten VRT-journalisten voor een reportage in het duidingsprogramma Terzake op Turkse twintigers in Gent die vinden dat Erdogan ‘goed bezig’ is en dat persvrijheid nu toch ook niet zó belangrijk is.

Ondertussen lekte ook uit dat er maar liefst 1224 Turkse Belgen op de ‘zwarte lijst’ staan van sultan Erdogan. ‘Te kritisch,’ luidt het. En het is duidelijk dat vele Belgisch-Turkse politici er alles aan doen maar niét op die lijst terecht te komen.