Het Rode Gevaar

We schrijven 1848. Het communisme kreeg nooit echt voet aan de grond in België, tenzij kort na de Tweede Wereldoorlog. De rol van de strijdvaardige communisten in het verzet tegen de nazi-bezetter gaf de Communistische Partij – heel eventjes – wind in de rug. En ministers in de eerste naoorlogse kabinetten (1945-’47). Maar even snel als de communisten wind in de zeilen kregen, even snel ging de wind alweer liggen. Nooit meer dan een handvol communisten zetelde in het Belgische parlement. Tot Louis Van Geyt, de laatste der roodhuiden, naar huis werd gestuurd in 1981. Toen viel het doek over de donkerrode parlementaire delegatie in de Kamer.

‘Doe de rijken de crisis betalen’

Sinds de gemeenteraadsverkiezingen in 2012 en de federale en regionale verkiezingen in 2014, zijn de communisten terug van weggeweest. Deze keer in een andere gedaante. De Partij Van de Arbeid (PVDA) — Parti des Travailleurs de Belgique (PTB) heeft met twee vertegenwoordigers een erg actieve en luidruchtige groep in het Belgisch parlement. De PVDA-PTB is de laatste unitaire partij van het land. Ze heeft een unitaire structuur, wat wil zeggen dat ze onder dezelfde noemer en met hetzelfde programma zowel op Belgisch niveau opkomt, als op alle regionale niveaus (Vlaanderen, Brussel, Wallonië). Het zijn misschien niet de laatste communisten, allicht wel de laatste belgicisten in het halfrond.

Nieuwe kopstukken die – net als hun collega’s in andere partijen – op de juiste momenten in de juiste soundbytes en oneliners spreken, overtuigen linkse kiezers om linksbuiten op politiek avontuur te gaan. Algemene ontgoocheling in de verworvenheden – en de teloorgang – van de sociaaldemocratie als een politiek-correcte centrumpartij, is de belangrijkste reden. Simpele slogans en een rechttoe-rechtaan-taal helpen uiteraard. Maar ook 35 jaar socialistische machtsdeelname in Wallonië en 25 jaar in Vlaanderen, globalisering en een groeiende tweedeling van de samenleving maken dat de maoïsten van weleer opnieuw opgang maken. Zoals elders in Europa – Podemos in Spanje, Syriza in Spanje, CUP in Catalonië, Nuit Debout in Frankrijk … – profiteert ook in België een uitgesproken linkerzijde van de algemene sociaaleconomische malaise en globaliseringsmoeheid.

In feite is de Belgische PVDA een zusterpartij van de Nederlandse SP. De partij was gesticht als een maoïstische concurrent van de communistische partij, in de nasleep van mei ’68 (dat in Vlaanderen al in 1966 losbrandde), vond eerder aansluiting bij ontkerstende katholieken en intellectuelen en kon nooit echt de brug slaan naar de echte arbeiders (en boeren). Maar het is pas de voorbije pakweg vijf jaar dat de partij erin slaagt een nieuw geluid te laten horen. De oude vormen en gedachten zijn – naar het schijnt, er zijn geen congresresoluties– een stille dood gestorven. Stalin en Mao vormen niet langer de voorhoede. Peter Mertens (in Vlaanderen) en Raoul Hedebouw (in Wallonië, maar ook steeds meer in Vlaanderen) zijn dat wel.

Syndicaal terrorisme

Op 15 april overleed de laatste Belgische communist, Louis Van Geyt. Wat de eurocommunist dacht van de plotse groei van zijn maoïstische aartsvijand weten we niet. Maar hij zal wel ingestemd hebben met hun uitgekiende strategie om via de vakbonden een weg te zoeken naar de ‘gedupeerde’ en ‘uitgeperste’ ‘arbeiders’ (in feite haast uitsluitend ambtenaren), hen aan te zetten tot massale en liefst wilde stakingen en zo de publieke opinie te beroeren en de werkzame bevolking tot andere ideeën te brengen.

Resultaat is de grote dissidentie binnen vooral de Franstalige socialistische vakbond tegenover zijn natuurlijke partner, de Parti Socialiste (PS). In die PS luidt het dat het niét de PTB/PVDA is die verantwoordelijk is voor de radicalisering van de Waalse socialistische overheidsvakbonden. Wie met Vlaamse sociaaldemocratische politici praat, krijgt echter een ander geluid te horen.

Gevolg: oud-premier Elio di Rupo, burgemeester van Mons in Henegouwen, reikte de PTB hand om met de volgende gemeenteraadsverkiezingen minstens te praten. Voorheen lag er rond de PTB nog een cordon sanitaire. Nu de invloed van de PTB op de socialistische zuil – en dus kiezers – in Wallonië te groot wordt, draait het PS-establishment bij.

Een en ander betekent dat straks een meer links geprofileerde PS zal aantreden bij de verkiezingen. De centrumrechtse Vlaams-nationalistische N-VA lacht alvast in het vuistje: naarmate de Waalse vakbonden keer op keer het land stilleggen, wordt die partij bevestigd in haar politieke analyses. En als de PVDA ook in Vlaanderen een rol van betekenis krijgt, betekent dat grotere verdeeldheid op links, en meer kans voor de N-VA om na 2018 en 2019 opnieuw deel te nemen aan meerderheden.

Op een volgend N-VA-congres wordt ongetwijfeld het in Vlaanderen alombekende lied van de legendarische Antwerpse groep De Strangers ingezet: Vooruit kameraden, viva de vakbond!