Hand in hand, kameraden ... Socialisten en grootkapitaal

Twee weken geleden vroeg de jonge Gentse bank Optima het faillissement aan. Ondertussen is de bank ook feitelijk failliet verklaard. De curatoren van de failliete Optima Bank schatten dat er een tekort zal zijn van ‘20 miljoen euro of hoger’. Ondertussen is duidelijk wie er deel uitmaakte van het bestuur van de bank en zijn aanleunende structuren, en bleek nogmaals de strenge verwevenheid van politiek en bankierswezen in België.

Drie namen van prominente (oud-)politici vallen daarbij: oud-minister Luc Van den Bossche (sp.a), burgemeester van Gent Daniël Termont (sp.a) en provinciaal deputé Geert Versnick (Open Vld). Twee socialisten en een liberaal, die laatste trouwens al decennia een intimus van Guy Verhofstadt. Optima dreigt hen in zijn val mee de dieperik in te sleuren.

Brothers in banks

Luc Van den Bossche was tot een week ongeveer voor het Optima-bankroet nog voorzitter van het bestuur van de bank. Geert Versnick was eveneens bestuurder. Daniël Termont een vriend van de initiatiefnemer en grootste aandeelhouder Jeroen Piqueur. Eerder liet Termont nog verstaan dat hij de man helemaal niet kende, tot bekend werd gemaakt dat hij nog op Piqeurs huwelijksfeest speechte.

Vooral Termont weert zich nu als een duivel in een wijwatervat. Recent werd hij nog uitgeroepen tot een van de beste burgemeesters ter wereld – voor wat de selectieve wedstrijd ook waard was. Hij is razend populair in zijn stad, maar stapelt ondertussen de schulden torenhoog op – Gent is de derde stad van Vlaanderen. En hij wil natuurlijk dat zijn rood-groene kartel ook na de gemeenteraadsverkiezingen van oktober 2018 aan zet blijft, al ambieert hij zelf geen zitje meer. (In Vlaanderen wordt de burgemeester gekozen uit de leden van de verkozen gemeenteraad.) Omdat hij liever geen kritische vragen van journalisten beantwoordt, sloeg hij interviews af maar gooide nu wel een filmpje op YouTube om zich te verdedigen.

Luc Van den Bossche hoorden we nog niet. De man is al dertien jaar geen lid meer van de sp.a. Nadat hij eerder minister was voor die partij op Vlaams en Belgisch niveau, koos hij eieren voor zijn geld en werd hij bestuurder van de luchthaven in Zaventem (Brussel – toen hij daar opstapte streek hij een premie van 700.000 euro op) en voorzitter van de bank Optima. Wie Van den Bossche zegt, zegt ook whisky, sigaren en vrouwen. Wie zei ook weer dat je pas socialist kunt worden als je je het kunt permitteren?

De Vlaamse socialistische partij zit hier natuurlijk erg mee verveeld. De al lang geplaagde partij zit in nauwe schoentjes omdat het corruptiesfeertje van enkele mandatarissen op haar kan uitstralen. Niet het minst omdat Luc Van den Bossches dochter Freya, ook al oud-minister, nog steeds tot de partijtop hoort. En omdat de huidige partijvoorzitter John Crombez een paar jaar terug, toen hij staatssecretaris voor Fraudebestrijding was, Optima een bezoek bracht.

Crombez kiest nu voor de vlucht voorwaarts. Klopt op de onschuldige borst en vraagt een parlementaire onderzoekscommissie. Open kaart spelen is belangrijk om aan geloofwaardigheid te winnen voor de Vlaamse sociaaldemocratie. Maar met zo’n commissie – als die er al komt – zal ook intern de augiasstal uitgemest moeten worden.

Bij de liberale Open Vld liggen ze van de hele affaire minder wakker. In België geldt immers het adagium dat socialisten moeten opletten met geld, christendemocraten met vrouwen, en liberalen met niets. Die komen met alles weg. In de Oost-Vlaamse provincieraad komt het alvast – op aandringen van sp.a en Open Vld – niet tot een actualiteitsdebat over de rol in Optima van gedeputeerde Versnick.

Achterkamer

De progressieve krant De Morgen, ooit eigendom van de socialistische zuil, kopt vandaag: ‘De affaire zelf is intussen nog lang niet ten einde. Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) heeft juist gisteren de Bijzondere Belastinginspectie (BBI) de opdracht gegeven om het onderzoek naar zwartgeldconstructies bij Optima te heropenen. Daarmee komen ook de verantwoordelijke Optima-toplui van weleer, hoofdaandeelhouder Jeroen Piqueur en oud-voorzitter Luc Van den Bossche, in het vizier van strafrechtelijk onderzoek.’

Rond Optima zou er altijd al een waas van zwartgeldconstructies hebben gehangen. Al in 2012 viel de BBI er binnen, maar dat werd aangevochten voor het gerecht, dat de bank volgde. Daar ziet men nu ook de hand van vriendjespolitiek, besloten in de vochtige kamers van Gentse vrijmetselaarsloges in gezien. Waardoor de hele zaak en de genoemde politici alleen maar in nog troebeler water terechtkomen.

Ondertussen vraagt Groen een wet te stemmen die stelt dat politici vijf jaar moeten ontluizen vooraleer ze lid mogen worden van een raad van een bestuur van een bank of een ander bedrijf. De centrumrechtse partijen volgen Groen niet. Maar N-VA heeft wel weer bloed geroken. De socialisten aanvallen is core business geworden voor die jonge partij. Corruptie, hypocrisie en achterkamertjespolitiek dienen bestreden.

Als de N-VA een ‘mani pulite’-strijd gaat voeren, zou ze misschien in Gent de paarse meerderheid kunnen breken in 2018. En dat ziet men in de Gentse achterkamers natuurlijk niet graag gebeuren. Blauwe en rode broeders zullen wel de handen in elkaar slaan. Enkele koppen zullen rollen. Maar snel zal teruggekeerd worden tot de orde van de dag.