Asterix in Belgenland

De Asterix-metafoor is de voorbije week wel vaker gebruikt – tot op de voorpagina van de Frnase krant Libération – en niet helemaal onterecht. De Walen – van verre Keltische afkomst; in hun vlag voeren ze ook een Gallus, een haan – gooien zand in het Europese raderwerk. Niet omdat ze zich nu plots ontpoppen tot eurosceptici, want Wallonië en vooral provincie Henegouwen plukken wat graag uit de financiële Europese ruiven. Maar om de Belgische overheid onderuit te laten. Wallonië wordt immers sinds de regionalisering van België (1970) geregeerd door socialisten, en België door centrumrechts (voor het eerst sinds 1989).

Bovendien worden die Waalse socialisten, de meerderheidspartij die ook de Waalse minister-president levert – voor het eerst in hun hegemonie bedreigd op links. De communistische Parti du Travail de Belgique (PTB) haalde bij de vorige verkiezingen voor het eerst in haar geschiedenis zetels in het parlement en vreet in de peilingen sterk aan de aanhang van de PS.

Die zenuwachtigheid zorgt voor een flinkse vlucht voorwaarts van de PS. De concurrentie op links wordt moordend, want dreigt de partij na volgende verkiezingen in een coalitie te duwen met de liberale aartsrivalen van de MR.

Partijpolitieke berekening

Partijpolitieke berekening zijn van veel groter invloed dan wordt ingeschat door buitenlandse media die nu voor het eerst opmerken dat België een federaal land is waar vele bevoegdheden verdeeld zijn over de constituerende regio’s. Dat het de PS te doen is om autonomie of zelfbestuur binnen Europa is flauwekul, EU-kritische overwegingen zijn fantasieën van buitenlandse eurosceptici die België niet begrijpen.

Extra argument om het been stijf te houden: Vlaanderen. Met 6,5 miljoen inwoners staat de Noord-Belgische regio in voor 80% van de Belgische export. 90% van de producten die Canada uit België importeert, komen uit Vlaanderen. Niet zozeer de Waalse fruitboeren zullen de dupe zijn van het afsluiten van CETA. De Vlaamse economie is wel het slachtoffer van het niét afsluiten van CETA.

Als Paul Magnette – de minister-president van Wallonië en de vorige voorzitter van de PS – nu voet bij stuk wil houden en meer tijd koopt, komt dat weinig geloofwaardig over. Immers, in 2009 gaf Wallonië – geregeerd door de PS – net als alle andere deelstaten de Europese Unie een mandaat om het vrijhandelsakkoord te onderhandelen.

De vorige federale (Belgische) regering onder premier Elio Di Rupo maakte gedurende twee jaar evenmin bezwaar tegen CETA. Meer zelfs, het is onder zijn bewind dat België zijn fiat gaf. Ook Di Rupo is PS’er, meer zelfs … hij is vandaag de voorzitter van de almachtige partij.

Waarom liet diezelfde PS zich niet horen toen Di Rupo premier was? Waarom liet de PS zich niet horen toen de definitieve, volledige tekst van het vrijhandelsakkoord met Canada bekend werd gemaakt in januari dit jaar? Waarom roerde de PS zich niet in het Europees Parlement toen de Duitse sociaaldemocraten naar het Grondwettelijk Hof gingen?

Imagoschade

Ondertussen is de internationale schade toegebracht aan België groot. Het imago van de ‘failed state’, die België recent met verve opbouwde, raakt nog meer versterkt. Dat de PS, vanuit de oppositie in het federale parlement, en vanuit de junior deelstaat Wallonië, deze lijn trekken lijkt dan ook op weinig anders dan op een beschadigingsoperatie van de regering-Michel.

En in eigen land staan de geesten weerom scherp. Een erg gematigd christendemocratisch politicus als Europees Parlementslid Ivo Belet over de Waalse minister-president: ‘Als Magnette de geschiedenis wil ingaan als doodgraver van België, is hij goed bezig. Gewezen Europees Commissaris Karel De Gucht, een liberaal, vindt dan weer dat Vlaanderen zijn politieke macht moet tonen, en in plaats van België het vrijhandelsakkoord moet tekenen. Voor De Gucht is de ‘permanente diplomatieke conferentie’ die België is, ten dode opgeschreven.

In dat laatste geval zou Vlaanderen buiten de Grondwet treden. En dat schijnen steeds meer politici toe te juichen. Want het schept meteen een precedent om straks, na de volgende verkiezingen, de deelstaten meer bevoegdheden te geven en België verder om te timmeren tot een confederale staat.

En zo lijkt Bart De Wever, voorzitter van de Vlaams-nationale partij N-VA en ‘schaduwpremier’, uiteindelijk toch gelijk te krijgen. Dwing de PS federaal in de oppositie en na enkele jaren zullen ze komen smeken om meer autonomie voor de eigen regio, om daar baas te kunnen blijven spelen. Ze zullen dan alvast België niet verder stokken in de wielen kunnen steken. Of het internationale imago van het land nog verder om zeep helpen.