Mogen Mertens, Chastel et les autres geen mening hebben over Michel?

Eén jaar regering-Michel. Krantenlezers konden er deze week niet naast kijken. We kregen dagelijks wel één of andere evaluatie te lezen.

Donderdagavond organiseert De Morgen een avondvullend 'exclusief' debat met de partijvoorzitters. Dat zijn er zes. Zet die allemaal naast elkaar in een debat en niemand kan nog helemaal zijn/haar punt maken, en zal eerder proberen punten te scoren, met korte soundbytes. Maar het belooft een boeiende avond te worden met verschillende gesprekken en verschillende 'formats' met enkele van de machtigste mensen van Vlaanderen.

'De' zes partijvoorzitters dus. Een kamerbreed debat met N-VA, CD&V, sp.a, Open Vld, Groen én Vlaams Belang. De vermaledijde extreemrechtse partij wordt niet langer als paria behandeld nu ze klein en blijkbaar onschadelijk is. Het is ooit anders geweest.

Het cordon sanitair heb ik op debatniveau nooit kunnen pruimen. Een volwassen democratie verdient een debat met tegengestelde meningen. Je kunt bovendien niet vijf, tien of ooit zelfs meer dan twintig procent van een kiespubliek uitsluiten uit dat democratisch debat.

Zes partijvoorzitters dus. Alle in het federale parlement vertegenwoordigde politieke partijen. Álle partijen? Neen hoor, PVDA is uitgesloten van het debat. Net als de Franstalige partijvoorzitters. Heeft De Morgen een nieuw cordon sanitaire uitgeroepen? Onderschrijft de krant Bart De Wevers logica dat België bestaat uit twee democratieën?

Journalisten - en al zeker van een privaat mediabedrijf - mogen duidelijke keuzes maken. Maar waarom de ene 'niet-democratische' partij wél uitnodigen, en de andere niet? Want dat moet toch de reden zijn waarom PVDA niet werd uitgenodigd? In het verleden sprong de partij nogal losjes om met de goelags van Stalin en de slachtoffers van Mao's Grote Sprong Voorwaarts. Dat zou de enige reden mogen zijn die zou kunnen worden ingeroepen.

Maar De Morgen is volwassener dan dat. Vlaams Belang wordt al een tijd niet meer op een onwelriekend verleden van de Vlaamse Beweging afgerekend. En sinds het 'ophouden' van Zuhal Demir en de belijdenis van Bart De Wever mogen we hopen dat ook de N-VA niet langer op een schimmig verleden van verre partijpolitieke voorlopers wordt afgerekend.

Het maakt het uitsluiten van de PVDA weinig rationeel. Die partij heeft immers afstand genomen van de 'oude vormen en gedachten'.

In tijden van een brede Europese heropleving van antikapitalistisch en eurosceptisch links is het toch evident dat ook de Vlaamse variant hiervan wordt uitgenodigd in een debat met 'alle partijvoorzitters'. Ook de Vlaamse/Belgische variant van wat elders Syriza of Podemos heet, dient gehoord als het regeringsbeleid door 'alle partijvoorzitters' wordt geëvalueerd. Peter Mertens verdient zijn plaats op zo'n podium. Nu wordt zijn parlementaire vertegenwoordiging niet ernstig genomen, en daarmee zijn kiezers. Een steeds belangrijker wordende stem op de politieke scène wordt zo buiten het debat geplaatst. En dat door een krant met een progressief verleden in de cultuurtempel van de arbeidersbeweging.

Het valt ook op dat het een Vlaams debat is, met Vlaamse partijvoorzitters, over de federale regering. De logica hierbij is ongetwijfeld, zoals in andere debatten in schrijvende en audiovisuele media: 'We vragen Vlaamse politici waar Vlamingen voor kunnen stemmen en die bovendien Nederlands spreken, want dat scheelt qua vertaalkosten'. Een logica die vijf jaar geleden nog opging. Maar ondertussen is er staatkundig wel een en ander veranderd. West-Vlamingen kunnen niet voor Wouter Beke kiezen. Brusselaars niet voor Bart De Wever. De Senaat is niet meer wat ze ooit geweest is, er zijn geen verkiezingen meer over alle kieskringen heen.

Waarom dan niet ook Franstalige partijvoorzitters vragen? Waarom krijgen we Olivier Chastel of Olivier Maingain niet? Het zou - zeker over de zaak-Linkebeek - nog voor een vurig communautair debat kunnen zorgen. Ook al kreunt deze regering onder een communautaire omerta.
In 2011 al ondersteunde ik, samen met Carl Devos, Dave Sinardet en Bart Maddens, een initiatief van een paar studenten geschiedenis dat opriep tot een 'Belgisch debat' op VRT en RTBF. Het ontbreken daarvan is een overtuigend bewijs van de 'dubbeldemocratie' die België is.